امور پرورشی و تهذیب سخنرانی های و مراسمات معرفی موضوعات و منابع سخنرانی محرم
معرفی موضوعات و منابع سخنرانی محرم PDF Print E-mail

 

بسم الله الرحمن الرحیم

مساله ی محرم در حال حاضر نزد برخی این گونه مطرح می شود که محرم و عزاداری های آن برنامه ی مذهبی و آئینی شیعیان است و همه ی مذاهب در دنیا یک آیین های مذهبی به عنوان نمادی از آئین خود دارند و مدعی هم نیستند که این آیین ها پیام های خاصی داشته باشند. در حالی که یکی از وظایف مهم ما این است که عاشورا را آن طور که هست بتوانیم به مردم منتقل کنیم. این عزاداری ها صرف یک آیین نیست بلکه جریانی است که همانند قرآ ن هر روز و شام در جریان است. مثل آن، مثل آفتاب است که هر روز می بینیم طلوع کرده است. یک انسان سی ساله چندین بار آفتاب را دیده است اما اگر یک بار نبیند متحیر می شود. عاشورا یک نماد خشک نیست، عاشورا پیام است، عاشورا انگیزه است و بیان این پیام ها وظیفه ی علما است.

نکته ی بعد این که تبلیغ امر بسیار مهمی است. بسیاری بعد از این که مرجع شدند، وارد این حوزه شده اند، مثل شیخ جعفر شوشتری که مرجع بوده است و احساس وظیفه کرده است که عاشورا را زنده کند. تبلیغ مربوط به مسایل امام حسین علیه السلام، یک مسئله ی ساده نیست. غرض از این درس ها و بحث ها نیز این است که بتوانیم دین را وارد زندگی مردم کنیم و همین مطلب نیز غرض از قیام عاشورا و این عزاداری ها است. اگر دوستان خواستند جایی در رابطه با امام حسین علیه السلام صحبت کنند، باید این نکته را محور قرار دهند تا مجالس ما عالم محور باشد. محور همه ی مجالس این باشد که عالم صحبت کند و از امام حسین علیه السلام بگویند.

موضوعاتی که در رابطه با محرم مناسب است. اینکه ده شب صرفا در مورد یک موضوع صحبت شود، مناسب نیست مثلا فقط در مورد نماز صحبت شود؛ این نوع منبرها پاسخ مناسب ندارد. باید از محرم استفاده کرد و در مورد همه مطالب صحبت شود. سال گذشته چهار سرفصل معرفی کردم که عبارت بودند از شخصیت شناسی، سخنان امام حسین علیه السلام، بدعت های بنی امیه، و علل تنها ماندن امام حسین علیه السلام. عاشورا نمایشی از خوبان و بدان عالم بوده است.

در مجموع به موضوعات ذیل اشاره می کنیم:

1-   معرفی خوبان و بدان: باید ویژگی های این افراد معرفی شود. اصحاب چه کسانی بودند و چه ویژگی هایی داشتند. زهیر و حبیب و... چقدر درس های تاریخی در مورد این ها می توان شمرد. از آن طرف هم زندگی اصحاب عمر سعد پیام عبرت بوده است. یزید در میان بنی امیه هم یک استثناء است. چگونه تربیت شده است. از همین می شود گریز زد به بایستگی های تربیت اولاد. پس یک سرفصل همین معرفی خوبان و بدان است .

 

2-   فلسفه ی قیام؛ موضوعات وسیعی دارد. مباحث فقهی، سیاسی، اخلاقی و کلامی در این بحث قابل طرح است. بحث اصلاح امت و امر به معروف و بحث ظلم ستیزی که خود این ظلم ستیزی شش عنوان دارد که در مکاسب هم مطرح شده است. با این توضیحات هم  قیام حضرت مشخص می شود و هم وظیفه ی مردم را مشخص می کنیم. امروز هم باید با ظلم مبارزه کرد. مباحث روز. بحث فلسفه ی قیام بسیار مهم است. در فلسفه ی قیام این مساله مهم است که در این 50 سال چه گذشت که خود امام حسین وارد میدان شدند و این واقعه ی عظیم رخ داد. این از مباحث بسیار ضروری روز است. از سقیفه به بعد در جامعه ی اسلامی چه چیز هایی عوض شد. مثلا بحث عدالت علوی، بحث نژاد و عرب و عجم که پیامبر اکرم جمع کرده بود، عوض شد. بحث عبادات و نماز و روزه و بحث حکومت. از این زاویه خیلی خوب است. از بحث مطاعن نیز می توان برای موضوع استفاده کرد. این 50 سال خیلی مباحث مهم دارد.

 

3-   سخنان حضرت سیدالشهدا؛ سخنانی که خود حضرت از مدینه تا کربلاء و تا لحظه ی شهادت اشاره کرده است. این ها خیلی موضوعات جالبی هستند که می توان عنوان قرار داد و از موضوعاتش استفاده کرد. در شب عاشورا اصحاب امام حسین علیه السلام چه گفتند؟ بحث مرگ و حیات مطرح شده است و  مومن باید شبانه روز با مساله ی مرگ درگیر باشد و این موضوع مهمی است و مخصوص زمان خاصی نیست. در مورد مسئولین امام صحبت کرده است و ویژگی های مسئولین را فرموده است. حضرت در رابطه با لهو و لعب مفصل صحبت کرده است. نگاه اسلام در مورد لعب و لهو چیست و از چه چیزی از نگه داری سگ ما ناراحت هستیم. این بحث ها بحث های خوبی است. سخنان امام حسین علیه السلام موضوعات مفصلی دارند. حضرت فرمود: کسانی که قرض دارند و بدهی دارند بروند. می شود جلسه ی مستقل در مورد حق الناس صحبت کرد و این که حق الناس یک مانع بسیار محکمی است از رسیدن به سعادت ما. این ها موضوعاتی است که امام حسین علیه السلام را وارد زندگی ما می کند. کتاب مرحوم دکتر شهیدی در مورد تاریخ امام حسین صد ها موضوع در رابطه با امام حسین به ما می دهد. یا مثلا پیشوای شهیدان آیت الله صدر یک بحث اجتهادی در موضوع امام حسین است.

 

4-   بدعت های بنی امیه؛ به طور مخصوص موضوع بدعت های بنی امیه بسیار مهم است و باید به صورت تحقیقی کار شود. کتاب معالم المدرستین مرحوم علامه عسگری هم یک جلد آن مخصوص امام حسین علیه السلام است که بسیار مفید می باشد.

 

5-   لهو و لعب؛ یکی از علل عدم بیعت امام حسین علیه السلام اهل لهو و لعب بودن حاکم است که بحث روز است. بحث بازیهای حرام و قمار مطرح شود و فلسقه لهو و لعب مطرح شود که مگر اسلام با شادی مخالف است؟ قبل از این ذکر کنم که اهل منبر بودن مطالعات دوازده ماهه طلب می کند و مطالعات یک شبه موجب منبر کامل نخواهد شد بلکه باید در طی سال در مورد مطالب منبر مطالعات صورت گیرد که اگر نشد، باید مطلب مثل لهو و لعب با تحقیق و جستجو به صورت جامع مطرح شود که بسیار مفید است؛ چون اکثر مخالطبین جوان هستند و نکته هم این است که امام حسین علیه السلام لهو و لعب را به تباهی جامعه بیان کرده اند.

 

6-   خانواده؛ امام حسین علیه السلام می فرمایند: من حسین آزادگی را از خانواده گرفته ام و لذا باید اهمیت خانواده مطرح شود که شخصیت افراد در خانواده شکل می گیرد و تجربه ثابت کرده است که بعد از بیست و چند سال، خلق و خوی شخص همان اخلاق خانواده خواهد بود و لذا مباحث خانواده بسیار مهم است که کتاب نظام خانواده در اسلام کتاب مناسبی است. البته بحث خانواده مفصل است که بحث ازدواج و تربیت فرزند همگی در این بحث است. اما می توان به مباحث کلی پرداخت. بحث طلاق و زشتی طلاق و آمار بالای آن باید در بین مباحث مطرح شود؛ چون طلاق آسان نیست و تبعات بسیاری خصوصا در صورت وجود فرزند دارد.  در رساله حقوق امام سجاد تمام سرنوشت را به پدر و مادر برمی گرداند که پدر و مادر باید بدانند که هر کاری که انجام می دهند و هر کاری که فرزند انجام دهد در سرنوشت او موثر است و اگر تربیت او ناقص باشد، پدر و مادر مسوول هستند. در مسئله حقوق فرزندان به تربیت اشاره می کنند.

 

7-   یاد خدا؛ موضوع دیگری که کم شده است، یاد خداست. عاشورا، هنگام شهادت ابی عبدالله و هر مناسبتی یاد خداست که یاد خدا و آثار آن بحث بسایر مهمی است. در کتاب میزان الحکمه هم همه مطالب مرتبط را با روایت مطرح کرده است. امام حسین در شب خروج از مدینه آیه ای که حضرت موسی خواند، را خوانده اند و بالاخره ذکر یاد خدا از مباحث بسیار محوری در عاشورا است.

 

8-   فرصت ها؛ بحث دیگر فرصت ها است که باید جدی گرفته شود. فرصت یعنی زمان، مکان یا شرائطی که تکرار نمی شود. خود امام حسین علیه السلام یک فرصت بود و کسانی که نتوانستند با امام حسین علیه السلام باشند، این فرصت طلایی را از دست دادند؛ مثل عبید الله حر جعفی در زمان بعد گریه می کرد. امام حسین علیه السلام یک فرصت در تمام تاریخ است.

در روایات چند فرصت ذکر شده است: دنیا که فرصت غیر قابل برگشت است. جوانی که باید توضیح داده شود و در این مطالب می توان از مثال های دیگر مطرح کرد که پدر و مادر فرصت است اما در حال حاضر پدر و مادر زنده را رها و بعد فوت با خاطره زندگی می کنند. بحث صله که لازم است مطرح شود. خود جوانی چندین فرصت است که یک فرصت علم است و دیگری فرصت سلامتی بدن است و در جوان شخص رشد جسمانی دارد و دیگری رشد اخلاقی که در روایت وارد شده است که بعد مدتی سجایای اخلاقی عادت می شود و دیگر قابل تغییر نخواهد بود که حضرت فرموده اند: «رد المعتاد کالمعجز» جوانی فرصت است که به اخلاق، علم و بدن رسیدگی شود.

 

9-   انتخاب امام؛ بحث دیگر که مطرح کردن آن باتوجه به زیاد بودن انتخابات مناسب است، بحث انتخاب امام است که امام بحث اعم است که شامل استداندار فرماندار و .. می شود و عناوین امام حسین علیه السلام باید مطرح شود. بحث مسوولین و رای، مطلب آسانی نیست. اگر سلطان تغییر کند زمان تغیر می کند و تمام قواعد اعم سیاسی و اجتماعی تغییر می کند که اینها در بحث اهمیت بحث امام مطرح است.

10-  مهر و خشم درعاشورا؛ بحث ضروری دیگر بحث مهر و خشم در عاشورا است. در عاشورا بسیاری از مظاهر محبت وجود دارد. در مورد امام حسین علیه السلام رحمت های فراوانی مطرح شده است.  بیشتر مراد موضوع دوم است که عاشورا محل خشم الهی از حیث انتقام بوده است در برخی کتب کسانی که در عاشوار بوده اند و بعد دچار ابتلاء شده است مطرح شده است. باید مطرح شود که عالم عالم انتقام است و هر کسی عملی انجام دهد، جزاء آن را خواهد دید. در مورد قاتل حضرت ابالفضل نقل شده است که می گوید: هر شب‌خواب می بینم که شخصی مرا به سمت آتش می برند. این مطلب اختصاص به او ندارد بلکه به صورت کلی می توان نتیجه گرفت کسانی که درکربلا بودند نتیجه کار خود را گرفتند و جزای کار خود را دیدند. بیان این نوع موارد هم به صورت داستانی است و هم اینکه بحث عکس العمل های کار انسان را نشان می دهد که از هیچ کاری نباید غافل شد. این بحث مفصلی است. نقل شده است: علی بن اسماعیل نزد هارون رفت و از حضرت موسی بن جعفر علیه السلام  سعایت کرد که افراد در نزد امام کاظم بیعت خلافت می کنند که این کار او موجب شد که حضرت دستگیر شوند و هارون صدهزار درهم به اسماعیل داد.  اسماعیل آمد بغداد و پول هایی که از هارون گرفته بود همراه خود آورد اما صبح مرده او از آن اتاق بیرون آمد. این نوع موارد باید در مورد انتقام الهی باید مطرح شود و حتی می توان در مسائل دیگر مثل افرادی که علیه پدر و مادر یا خانواده اقدامی می کند، مساله انتقام عالم مطرح کرد.

سختی کشی زچرخ چو سختی دهی به خلق        در کیفر فلک غلط واشتباه نیست

امکان ندارد که یاد او برود. در این بیت انتقام از باب ادب به فلک نسبت داده شده است ولی منظور خداوند متعال است که یکی از سنت های الهی در آفرینش، سنت انتقام است.

 

11- خوبان و بدان


12- آشنایی با مجالس امام حسین؛ که می توان این بحث را از نظر روانشناسی مطرح کرد که نقش خاطرات در کودکی، در بزرگسالی نقش آفرین است. تصمیمات بزرگسالی خاطره در کودکی است و لذا کودکان با معارف عاشورا آشنا شودند.

 

13- چرا حسین تنها ماند.


14- شهادت و اسارت؛ از موضوعات ناب عاشورا اینکه اسارت اهل بیت علیهم السلام چه نقشی داشت. مرحوم صدوق روایتی را که در آن نقل شده است که ان الله شاء ان یراک قتیلا نقل کرده است که در ذیل مطرح شده است که خداوند می خواهد اسارت اهل امام حسین را هم ببیند که اسارت عدل شهارت ابی عبدالله قرار گرفته است.

 

15- عوامل تحریف تاریخ؛ بررسی عوامل تحریف از مباحث بسیار مهم است که در تاریخ چه چیزهایی موجب تحریف اسلام شد، چه چیزهایی موجب تحریف دین موسی و عیسی شد. عوامل تحریف در تاریخ انکار، تحریف و دروغ بوده است که جبهه باطل از هر سه مورد استفاده کرده است. در حالی که حضرت زینب سلام الله علیها مانع تاثیر همه این عوامل شد که می توان با نظر به خطبه ایشان نحوه جلوگیری ایشان از تحریف را فهمید.

 

16- اصول انسانی در عاشورا؛ بحث مهم دیگر این است که امام حسین علیه السلام از چه اصولی استفاد کردند و مقابل ایشان دشمنان از چه اصولی استفاده کردند. در مورد امام حسین مثل تعهد، وفاء به عهد، ادای دین و .. که باید این اصول استخراج شود در حالی که در جبهه مقابل هم قواعدی حاکم بود که به کودک شیرخوار هم رحم نکردند. بیان اصول هر کدام بسیار مهم است. عاشورا نمایشگاه اصول و قواعد است.

 

17- حسین وارث انبیاء؛ شاه بیت عاشورا که مناسب شب عاشورا است، بحثی به عنوان حسین وارث انبیاء است که در ضمن این بحث زیارت وارث مطرح شود و مقام ولایت امام حسین، تاریخچه ایشان، اتفاقات بعد شهادت ایشان و فضایل و دیگر مسائل از این قبیل مطرح شود.

 

 

 

Add comment


Security code
Refresh

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS