امور پرورشی و تهذیب دروس اخلاق سلسله مباحث اخلاقی- استاد همتیان
سلسله مباحث اخلاقی- استاد همتیان PDF Print E-mail

 

السلام علیک یا اباعبدالله

«استعدوا للبلاء و اعلموا انّ الله حامیکم و حافظم».

عرض کردیم یکی از ابعاد نورانی در نهضت سید الشهدا علیه السلام ابعاد اخلاقی و ارزش ها و کمالات انسانی است. در این جمله ی نورانی که امام علیه السلام در وداع با اهل بیت مظلومشان کردند آنها را توصیه به صبر کردند.

در قرآن مجید صبر بیش از صد بار با تعبیر های مختلفی آمده است. به فرموده ی برخی از بزرگان امّ الفضایل است؛ یعنی اگر انسان بخواهد در عبادات و معنویت رشد کند، نیاز به صبر و پرهیز از گناه دارد. معاصی نیز نیاز به صبر دارد. اگر کسی بخواهد در مقابل فراز و نشیب های دنیا استقامت داشته باشد، نیاز به صبر دارد. در یک کلمه انسان در این دنیا به منزله ی آن صحرا نشینی می ماند که خیمه ای را به پا کرده است و این خیمه از اطراف محل بادهای کثیر است، مورد تهاجم قرار می گیرد، طوفان شهوت ها و غرایض، طوفان گرایش های بیجا همه این ها تهدیدی برای انسان است. انسان احتاج به یک پناهگاه دارد که آن صبر است. «استعینوا بالصبر و الصلاه»[1]. باید از صبر کمک گرفت. قرآن مجید بسیاری از مقامات معنوی دنیا و آخرت را منوط به صبر کرده است. «و جعلناهم ائمّه لمّآ صبروا.»[2] گاهی می فرماید: ما بهشت را در ازای صبر می دهیم. فرشتگان به استقبال می آیند و می فرمایند: «سلام علیکم بما صبرتم»[3]. چون صبور بودید، این مقامات بهشتی به شما داده می شود و عاقبت شما خوب عاقبتی است. در جایی دیگر می فرماید: ما به صابران پاداش کافی بغیر حساب می دهیم. «بغیر حساب» یعنی هر عبادتی ثواب خاصی دارد، اما صبر ثواب فراوان دارد که خداوند معین نکرده است. در روایات نیز نسبت به صبر مطالب فراوانی آمده است.  «الصبر من الایمان بمنزله الراس من الجسد.»[4] که اگر سر برود بدن هم از بین خواهد رفت. منتهی در هر عرصه ای انسان بخواهد پیروز شود و به اهداف خود برسد چه در امور فردی و چه خانوادگی و چه اجتماعی باید صبر داشته باشد. لذا حضرت امیر ازوجود پیامبر اکرم نقل فرمودند که الصبر ثلاثه :صبر علی الطاعه .اطاعت خدا بدون صبر حاصل شدنی نیست. اهل نماز شب شدن با صبر میسر است. لذا اطاعت خدا لازمه اش صبر است. و صبرعند المعصیه. مورد دوم آنجایی است که زمینه ی گناه و مقدمات آن برای انسان پیش بیاید، اگر انسان صبر نداشته باشد، نمی تواند مقاومت کند. قرآن کریم می فرماید: اگر شیطان قصد هجوم را داشت، به خدا پناه ببرید. «فاستعذ بالله من الشیطان الرجیم»[5].  آنجایی که شیطان وسوسه می کند. استاد ما می فرمودند: سر اینکه در سوره ی ناس «من شرّ الوسواس الخناس» سه بار می گوید پناه بر خدا از یک چیز و آن چیز هم وسوسه ی شیطان است چیست؟ ایشان می فرمودند: آن یک چیز عشوه گری یک زن است. امروزه نیز بسیاری از جوانان این گرفتاری را دارند. حفظ دین بسیار مشکل شده است. نمونه ی صبر در معصیت جناب یوسف صدیق است. «و قالت هیت لک قال معاذ الله»[6] همه ی درها را قفل کرد و پرده ها را انداخت.گفت: «هیت لک، من در اختیار تو هستم. استاد ما از قول علامه ی طباطبایی نقل می کردند: چهل زمینه برای گناه یوسف فراهم بوده است. قیافه ی زیبا از دو طرف، در ها بسته، تقاضای شدید از طرف زن، امر او برای یوسف واجب الاتباع، قصر مجلل و غیره اینها همه زمینه های گناه برای یوسف بود. «شر الوسواس» یعنی این. مرحوم مقدس اردبیلی که در قداست او شکی نیست و تالی تلو معصوم است، یک وقتی به ایشان گفتند: اگر شما در یک اتاقی تنها با یک زن جوان باشید، چه می کنید؟ نگفت گناه نمی کنم. این ادّعا ادعای کمی نیست. گفت من پناه می برم به خدا از این که چنین صحنه ای برایم پیش آید. لذا من به شما فقط از باب تذکر عرض می کنم، طوری با دوستان و اقوام رفت و آمد کنید {در عین اینکه یک طلبه باید با فامیل و دوستان ارتباط داشته باشد} خواهشم این است که یک خط قرمز هایی در این ارتباطات برای خود بگذارید. یک وقت خدایی نکرده نگویید که طلبه هستیم و معمم هستیم. این ها درست اما شیطان بسیار زیرک و قدرتمند است، بسیار قوی است. عبّاد و زهّادی را به زانو در آورده است. گاهی وقت ها انسان این آیه ی شریفه ی سوره ی مبارکه ی حشر را می خواند.«مثله کمثل الشیطان» را می خواند و شان نزولش را می بیند، بدنش می لرزد. شیطان چه کسانی را به کفر کشید. برصیصای عابد با تقوا بود و مستجاب الدعوه و آبرومند بود. اما مفسرین جریانش را نقل می کنند که وقتی یک دختر جوانی را آوردند، هم فحشاء کرد و هم دختر را کشت و هم دروغ گفت. در هنگام به داور آویختن او شیطان به او نزدیک شد و گفت: به من سجده کن، گفت: دست و پای من بسته است. شیطان به او گفت: با چشم بر من سجده کن. وقتی به شیطان سجده کرد شیطان هم با کمال بی حیایی گفت: برو گمشو من از تو بیزارم.


مردان خدایی که جوانمردانه در این میدان خودشان را حفظ کردند، به درجات بسیار عالی رسیدند. آن هایی که زانو زدند، واقعا در جهنم سقوط کردند. در حالات مرحوم آقا شیخ رجبعلی خواندم که وقتی به ایشان گفتند: شما چه طور شد به این جا رسیدید. فرمودند: من 18 سالم بود دختری از اقوام به من دلبسته شد. همین طور دنبال فرصت می گشت و یک روز مرا در خانه ی تنها گیر آورد و تقاضای گناه کرد و هیچ مانعی هم برای گناه نبود. گفتم رجبعلی خدا تو را می بیند. آمدم و خودم را از دیوار بلندی در کوچه پرت کردم و دیدم چیز هایی را می بینم که قبلا نمی دیدم. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: اگر شما چشمتان را از برخی گناهان ببندید، خدا چشمتان را باز می کند. مرحوم میرزا رحیم ارباب که شاگرد آخوند کاشی بود، مرد بزرگی بود، چند سالی قبل از انقلاب مرحوم شد. ایشان فرمودند: من یک چیزی را در پیشگاه خدا تضمین می کنم و آن اینکه از ابتدای بلوغ تا به حال نگاه به نامحرم نکرده ام. این را گفت: من تضمین می کنم. در حالات مرحوم آقای بروجردی هم آمده که ایشان فرمودند: من به یک چشم درد عجیبی مبتلا بودم. چشمم شفا پیدا کرد و تا آخر عمر هم نیاز به عینک نداشتم. دو جهت نقل کرده اند: یکی از قول ایشان که چشمهایم به شدت درد می کرد و احتمال نابینایی می رفت، روز عاشورایی بود نمی توانستم خودم به عزاداری بروم، روی سکوی خانه نشستم که این دسته ها می روند در همین حد شرکت داشته باشم. همینطور که عزاداران می گشتند، گل به سر می مالیدند. من یکی از این عزادار ها را که گل مالیده بود، خواستم و گل را به چشمانم مالیدم و خوب شدم. یک جهت دیگر هم نقل می کنند که تا آخر عمر نیاز به عینک نداشتم این بود که مقید بودم تا آخر عمر به ناموس کسی نگاه نکنم.


عزیزان یک خط قرمزهایی برای خود داشته باشید. اگر تبلیغ می روید و ارتباط دارید، اما این خط قرمز ها را داشته باشید. این طور نباشد که بگوییم که دیگر مانع ندارد و کنار یک سفره بنشینیم. یا حتی چند طلبه ای که از ابتدای طلبگی با هم رفیق بودند، اما در رفت و آمد ها جدا رفت و آمد کنید و هیچ وقت به نفستان اطمینان نکنید. هیچ وقت نگویید که شیطان با ما کاری ندارد. هیچ وقت نگویید که من طلبه ی درس خارج هستم و دیگر تحریک نمی شوم. دختران شعیب وقتی می خواستند بگویند: که این آب ها را بیار وقتی اورد گفتند: پدر او را اجاره کن که او بسیار امین است.

از طرف دیگر داستان موسی می رساند که انسان باید نسبت به حقوق دیگران حساس باشد. باید نعمت ها را شکر کرد. نکند یک شب بر ما بگذرد و حد اقل در حد یک سلام به مولایمان عرض ارادت نکنیم. اگر خدایی نکرده نمک نشناس باشیم که دیگر نمی توانیم سرباز فدایی باشیم. از استاد و مدیر و از پدر و مادر و کادر مدرسه تشکر و حق شناسی کنید. دنبال این باشید و اصلا مبنایتان در زندگی این باشد که به هیچ کس بدهکار نباشید. کار سختی است. جناب موسی یک دلو آب کشید برای این بچه ها، اما حضرت شعیب گفت: بیا تا حقی که تو بر گردن ما داری ادا کنیم. بعد هم می گوید: وقتی این دختر می رفت نزد موسی با حیاء راه می رفت. تحکم ایجاد نکنیم اما همسر و دخترمان را قانع کنیم که بهترین ارزش و شخصیت و کمال این است که وقار داشته باشند. وقتی در اجتماع با هم می روید مسافرت می روید خب ما نباید مثل خیلی ها رفتار کنیم. ما باید یک خط قرمز هایی داشته باشیم. به هر حال صبر عندالمعصیه از آن مجاهدت های بسیار نفس گیر است. دلمان می خواهد پشت کسی حرف بزنیم، خب نباید بزنیم. نباید سر همسرمان داد بزنیم. مردانگی خودمان را باید همین جاها محک بزنیم.


اسمعی مرد فهمیده ای بود که در روزی به شکار رفته بود. دید یک خیمه ای هست و خانم زیبایی بود. گفت: من تشنه هستم آب بده. گفت من اجازه ندارم بدهم. گفت یک مقدار شیری که سهم خودم هست می دهم. وقتی خورد کمی استراحت کرد دید که سیاهی می آید. دید که زن تلاطم ایجاد شده است. رفت دید یک پیر مرد بد ریخت بدعنق بد اخلاق سوار این شتر است. زن رفت و به او احترام گذاشت و پیر مرد دائم بداخلاقی می کرد. اسمعی دیگر اعصابش خورد شد گفت این کیست؟ گفت: این شوهرم است. اسمعی گفت عجب. این به این بداخلاقی. زن گفت: انتظار نداشتم پشت سرم حرف بزنی. پیامبراکرم صلی الله علیه وآله فرموده است: «الایمان نصفه الشکر و نصفه الصبر» .مگر انسان می توان به مسائل زندگی رسیدگی کرده و فرزند خوب تربیت کرد.

امیدواریم که توفیق این فضایل را داشته باشیم.

 

 


[1] سوره بقره، آیه 45

[2] سوره سجده، آیه 24

[3] سوره رعد، آیه 24

[4] الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏2، ص: 88

[5] سوره نحل، آیه 98

[6] سوره یوسف، آیه 23

 

Add comment


Security code
Refresh

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS