ذکری-مسائل مستحدثه
نماز در اماکن اربعه (ذکری 71) PDF Print E-mail

مسائل مورد ابتلا: نماز در اماکن اربعه[1]

یکی از مسائل مهمی که مورد ابتلاء مومنین است مسئله ی نماز هایی است که در مسافرت خوانده می شود. کسانی که به اندازه ی مسافت شرعی از وطن خود سفر کرده باشند با شرایطی که در رساله های عملیه نگاشته شده؛ باید نماز های چهار رکعتی خود را شکسته و به صورت دورکعتی به جا آورند. این حکم طبق نظر برخی فقهاء نسبت به نماز خواندن در اماکن اربعه استثناء شده است. در این مختصر در دو بخش به بیان دیدگاه های مراجع عظام در این باره می پردازیم:

بخش اول :حکم تمام خواندن نماز در اماکن اربعه

در این بخش اصل حکم تمام خواندن نماز در اماکن اربعه را بیان می شود. دو قول در میان مراجع راجع به جواز تمام خواندن نماز در اماکن اربعه مطرح است:

1.مکلف مخیر است نماز خود را در اماکن اربعه کامل و یا شکسته بخواند. حضرات آیات خویی[2]، امام خمینی[3]، مکارم شیرازی[4]، بهجت[5]، تبریزی[6]، فاضل[7]، سیستانی[8]، وحید خراسانی[9] و خامنه ای[10].

2.مکلف باید در هر مسافرتی که در آن قصد اقامت ده روز ندارد نمازش را شکسته بخواند. فرقی هم بین اماکن اربعه و یا مکان های دیگر نیست. حضرت آیت الله شبیری زنجانی[11].

بخش دوم : مراد از اماکن اربعه

بنابر قول اول که تمام خواندن نماز را در اماکن اربعه جایز می دانند، مراد از اماکن اربعه به شرح ذیل است:

1.شهر مدینه و شهر مکه و شهر کوفه و حرم سید الشهداء علیه السلام .حضرات آیت الله سیستانی ( تا مقدار (5) /(11) متر تقريباً از اطراف قبر مقدّس نمازش را تمام بخواند.)[12] حضرت آیت الله وحید خراسانی مراد از حرم روضه ی مقدسه است و شامل رواق ها و صحن های متصل نمی شود[13].

2.دو شهر مدینه و مکه و مسجد کوفه و حرم سید الشهداء علیه السلام .حضرات آیات خویی، صافی، نوری همدانی. (این سه بزرگوار فقط داخل روضه ی مقدسه را جایز می دانند)[14] و حضرات آیات تبریزی، فاضل و خامنه ای. (این سه بزرگوار تمام خواندن در تمام حرم را جایز می دانند).[15]

3. مسجد الحرام و مسجد النبی و مسجد کوفه و حرم سید الشهداء علیه السلام.حضرات آیات امام خمینی، مکارم شیرازی (این دو بزرگوار تمام خواندن در تمام حرم بلکه رواق ها و مساجد متصل را جایر می دانند)[16] و حضرت آیت الله بهجت (ایشان تمام خواندن نماز در حرم اصلی سید الشهداء علیه السلام را جایز می دانند)[17].

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید رضا حسنی دانش پژوه دورۀ خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام

[2]. . منهاج الصالحين (للخوئي)؛ ج‌1؛ 255.

[3]. . توضيح المسائل (امام خمينى)، ص 296.

[4]. رساله توضيح المسائل (مكارم)؛ 223. فرقى ميان مسجد الحرام در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّۀ هدى عليهم السلام و اضافاتى كه بعداً بر آن افزوده شده، يا در آينده افزوده مى‌شود نيست، همچنين در مورد مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله و كوفه و حرم حسينی.

[5]. رساله توضيح المسائل (بهجت)؛ .216.

[6]. توضيح المسائل (محشى امام خمينى)، ج‌1، ص 729.

[7]. رساله توضيح المسائل (فاضل)؛ .226.

[8]. سایت معظم له .

[9]. توضيح المسائل (وحيد)، ص 270.

[10]. سایت معظم له .استفتائات اماکن اربعه .

[11]. رساله توضيح المسائل (شبيرى)، ص 289.ایشان می فرمایند : در شهرهاى مكه و مدينه و نجف (يا كوفه) و كربلا، تأكيد بسيار شده كه قصد اقامه ده روز كنند و نماز را تمام بخوانند، ولى تا قصد اقامه نكرده، ظاهراً مانند ساير شهرها بايد نماز را شكسته بخواند.

[12]. سایت معظم له .

[13]. توضيح المسائل (وحيد)، ص 270. منهاج الصالحين (للوحيد)؛ ج‌2؛ 283.

[14]. منهاج الصالحين (للخوئي)؛ ج‌1؛ 255. توضيح المسائل (محشى امام خمينى)، ج‌1، ص:729.

[15]. منهاج الصالحين (للتبريزي)، ج‌1، ص:258. رساله توضيح المسائل (فاضل)؛ .226. سایت آِیت الله خامنه ای .استفتائات اماکن اربعه .

[16]. توضيح المسائل (امام خمينى)، ص 296. رساله توضيح المسائل (مكارم)؛ 223. فرقى ميان مسجد الحرام در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّۀ هدى عليهم السلام و اضافاتى كه بعداً بر آن افزوده شده، يا در آينده افزوده مى‌شود نيست، همچنين در مورد مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله و كوفه و حرم حسينی.

[17]. رساله توضيح المسائل (بهجت)؛ .216.

 
حکم شیر دادن مادربزرگ به نوه (ذکری 70) PDF Print E-mail

مسائل مبتلابه: حکم شیر دادن مادربزرگ به نوه[1]

یکی از احکامی که در بحث رضاع و شیر دادن باید مورد توجه قرار گیرد، حکم شیردادن مادربزرگ به نوه است که دارای احکام وضعی خاص می‌باشد و چه بسا موجب حرمت ابدی یک زن و شوهر شود. در این مختصر به بیان دیدگاه‌های مراجع عظام تقلید در این باره می‌پردازیم:

1.در صورت شیر دادن مادر بزرگ به نوه، مطلقاً اعم از اینکه مادر بزرگ به نوه‌ی پسری خود شیر داده باشد (نوه‌ای که از جانب پسر است) و اینکه به نوه‌ی دختری خود شیر داده باشد (نوه‌ای که از جانب دختر است) مادر آن نوزاد با شوهرش حرام ابدی می‌شوند: حضرت آیت الله زنجانی[2].

2.در هیچ صورتی شیر دادن مادر بزرگ به نوه‌ی خود، موجب حرمت مادر و پدر آن بچه نمی‌شود. گرچه احتیاط مستحب آن است که به فرزند دختر خود شیر ندهد: حضرت آیت الله مکارم شیرازی[3].

3.در صورت شیر دادن مادر بزرگ به نوه‌ی دختری، مادر آن نوزاد با شوهرش حرام ابدی می‌شود: حضرات آیات امام خمینی، گلپایگانی، تبریزی، بهجت، سبحانی، وحید خراسانی، صافی و سیستانی.[4]

نکته: مراد از شیر دادن، مقداری است که در فقه موجب محرمیت شود که شرایط آن در رساله های عملیه ذکر شده است و به صرف یک مرتبه شیر دادن احکام مذکور مترتب

نکته: احکام مذکور در صورتی است که از ابتداى شيرخوردن بچه دو سال نگذشته باشد.

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید رضا حسنی دانش پژوه دورۀ خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام

[2]. رساله توضیح المسائل آیت الله شبیرى زنجانی.533.

[3]. . رساله توضیح المسائل (مكارم)، ص: 408.

[4]. به ترتیب: استفتاءات (امام خمینى)، ج‌3، ص: 222؛ مجمع المسائل (للگلبایگانی)، ج‌4،382؛ استفتاءات جدید (تبریزى)، ج‌1، ص: 340؛ استفتاءات (بهجت)، ج‌4، ص: 96؛ رساله توضیح المسائل (سبحانى)، ص: 461؛ توضیح المسائل (وحید)، ص: 512؛ جامع الأحكام (صافى)، ج‌2، ص: 42؛ منهاج الصالحین (للسیستانی)، ج‌3، ص 53.

 
داخل شدن جنب و حائض به حرم ائمه علیهم السلام (ذکری 69) PDF Print E-mail

مسائل مبتلا به: داخل شدن جنب و حائض به حرم ائمه علیهم السلام[1]

یکی از مسایلی که مورد ابتلا غالب مومنین، زیارت قبور امامان معصوم علیهم السلام است. این سنت حسنه که دارای فضایل و آثار معنوی بسیاری می باشد، شامل فروعات فقهی مختلفی است که یکی از آن ها بحث جواز ورود صاحبان عذر شرعی به حرم امامان معصوم علیهم السلام است. در این مختصر در دو بخش به بیان دیدگاه مراجع عظام تقلید در این باره می پردازیم. بخش اول نظرات فقهاء در جواز یا عدم جواز دخول صاحبان عذر به حرم امامان معصوم علیهم السلام است و بخش دوم بررسی می گردد که آیا رواق های حرم های مطهر نیز جزو مکان های ممنوعه هستند یا خیر.

بخش اول: حکم ورود صاحبان عذر به حرم ائمه علیهم السلام

احتیاط واجب آن است که شخص جنب یا حائض در حرم امامان توقف نکند ولى می تواند از يك در داخل و از در ديگر خارج شود. حضرات آیات امام خمینی[2]، سیستانی[3]، تبریزی[4]، فاضل[5]، سبحانی[6] و مکارم[7].

وقف در حرم امامان برای حائض یا جنب حرام است ولى می تواند اگر از يك در داخل و از در ديگر خارج شود. حضرت آیت الله صافی گلپایگانی[8].

احتیاط واجب نرفتن در حرم ائمه علیهم السلام است اگر چه از یک در وارد و از در دیگر خارج شود. حضرات آیات گلپایگانی[9] و بهجت[10].

رفتن يا ماندن در حرم امامان عليهم السلام اگر چه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود حرام است. حضرت آیت الله شبیری زنجانی[11]

توقّف در حرم امامان عليهم السّلام حرام است، و احتياط واجب آن است كه از رفتن در حرم ائمه عليهم السّلام خوددارى كند اگر چه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود. حضرت آیت وحید خراسانی[12].

بخش دوم : حکم رواق های ملحق به حرم ائمه علیهم السلام

سوال این است که آیا رواق های حرم نیز ملحق به مشاهد مشرفه است تا حکم حرمت ورود برای صاحبان عذر شرعی را داشته باشد یا اینکه حکم آن تفاوت می کند.

داخل شدن در رواق ها برای صاحبان عذر هیچ مانعی ندارد{به شرطی که مسجد نباشد}.حضرات آیات خامنه ای[13]، سیستانی[14]، مکارم[15]، فاضل[16] و شبیری زنجانی[17].

احتیاط واجب آن است که در رواق ها توقف نکنند. حضرات آیات امام خمینی[18]و نوری همدانی .[19]

بنابر احتیاط واجب از رواق ها عبور نکنند. حضرت آیت الله بهجت [20]

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید رضا حسنی دانش پژوه دورۀ خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام

[2]. توضيح المسائل (امام خمينى)، ص: 82.

[3]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج‌1، ص:212.

[4]. رساله احكام بانوان (تبريزى)، 40.

[5]. احكام جوانان (فاضل)، ص87.

[6]. رساله توضيح المسائل (سبحانى)، ص: 162.

[7]. احكام بانوان (مكارم)، ص: 53.

[8]. احكام نوجوانان (صافى)؛ 61.

[9]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج‌1، ص: 212.

[10]. رساله توضيح المسائل (بهجت)، ص: 74 .

[11]. رساله توضيح المسائل (شبيرى)، ص: 79.

[12]. توضيح المسائل (وحيد)، ص: 71.

[13]. .أجوبه الاستفتاءات ص 35.

[14]. .سایت معظم له .

[15]. احكام بانوان (مكارم) 53؛

[16]. جامع المسائل (فارسى - فاضل)؛ ج‌1؛ 61؛ احكام بانوان ؛ ج‌1، ص : 59.

[17]. رساله توضيح المسائل (شبيرى)؛ 78.

[18]. تحرير الوسيلة ، ترجمه؛ ج‌1؛ 67.

[19]. توضیح المسائل 16 مرجع مسأله355

[20]. استفتاءات (بهجت)، ج‌1، ص: 294.

 
تطهیر دندان مصنوعی (ذکری 68) PDF Print E-mail

مسائل مورد ابتلا: تطهیر دندان مصنوعی[1]

یکی از مسائلی که در مورد دندان مصنوعی مطرح می‌شود، نحوه‌ی تطهیر آن است. سؤال این است که دندان‌های مصنوعی، در کیفیت تطهیر، حکم دندان‌های طبیعی را دارند و یا تطهیر آنها متفاوت است؟ مثلاً اگر خون داخل دهان به دندان مصنوعی برسد، مانند دندان طبیعی است که با مخلوط شدن خون با آب دهان پاک می‌شود یا اینکه حکم آن فرق می‌کند؟ در این مختصر به بیان دیدگاه‌های مراجع عظام در این رابطه می‌پردازیم:

• بنابر احتياط واجب حكم دندان طبيعى را ندارد و به صرف زوال عین نجاست پاک نمی شود و بايد تطهير شود: حضرات آیات امام خمینی[2]، وحید خراسانی[3]، زنجانی[4]، تبریزی[5] و مکارم شیرازی[6].

• واجب است تطهیر شود و به هیچ عنوان زوال عین نجاست برای تطهیر آن کافی نیست: حضرت آیت الله سبحانی[7].

• به طور كلّى برخورد با عين نجس در داخل دهان موجب نجس شدن دندان مصنوعى نمى‌شود و با زوال عين نجاست، دندان پاک است و نياز به تطهير ندارد: حضرات آیات فاضل لنکرانی[8] و سیستانی[9].

• دندان مصنوعی ثابت همان حکم دندان طبیعی را دارد و دندان مصنوعی غیر ثابت باید تطهیر شود: حضرت آیت الله خامنه‌ای[10].

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید رضا حسنی، دانش‌پژوه دوره‌ی خارج مدرسه‌ی فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. استفتائات (امام خمينى)، ج 1، ص 100.

[3]. توضيح المسائل (وحيد)، ص 43.

[4]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 1، ص 129.

[5]. استفتائات جديد (تبريزى)، ج 1، ص 32.

[6]. استفتائات جديد (مكارم)، ج 2، ص 35.

[7]. رساله توضيح المسائل (سبحانى)، ص 141.

[8]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 1، ص 110.

[9]. استفتاء از دفتر معظم له. ولی اگر بخواهند از دهان بیرون آورند، در صورتی پاک است که آلوده به خون نباشد.

[10]. سایت معظم له.

 
موارد استثناء حرمت ربا (ذکری 67) PDF Print E-mail

مسائل مورد ابتلا: موارد استثناء حرمت ربا[1]

یکی از محرّماتی که در شریعت بسیار از آن نهی شده است، مسئله‌ی ربا است که هم گرفتن و هم پرداختن آن حرام می‌باشد. لکن در برخی از روایات، مستثنیاتی برای حکم مذکور بیان شده‌است. در این مختصر به بیان موارد استثنای حرمت ربا از دیدگاه مراجع معظّم می‌پردازیم:

1.گرفتن ربا فقط توسّط مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست يا از كافرى كه در پناه اسلام است و ربا گرفتن در شريعتش مجاز باشد، جائز است. بنا بر احتياط واجب پدر و فرزند و زن و شوهر نيز نمى‌توانند از يكديگر ربا بگيرند: حضرت آیت الله خویی.[2]

2. گرفتن ربا توسّط مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست، جایز است و نيز پدر و فرزند و زن و شوهر می‌توانند از يكديگر ربا بگيرند: حضرات آیات امام خمینی[3]، بهجت[4]، مکارم[5]، وحید خراسانی[6]، سیستانی[7]، سبحانی[8] و صافی گلپایگانی.[9]

3. گرفتن ربا توسّط مسلمان، از كافرى كه در پناه اسلام نيست يا از كافرى كه در پناه اسلام است و ربا گرفتن در شريعتش مجاز باشد، جائز است و نيز پدر مى‌تواند از فرزند خود و شوهر از زن خود ربا بگيرد و بنا بر احتياط واجب پسر از پدر و زن از شوهر خود ربا نگيرد: حضرت آیت الله شبیری زنجانی.[10]

4. رباى قرضى بين پدر و فرزند و زن و شوهر و همچنين ربائى كه مسلمان از غير مسلمان مى‌گيرد[بدون تفصیل به اینکه کافر در پناه اسلام باشد یا نباشد و یا ربا در شریعت آنان جایز باشد یا نباشد] جایز است: حضرت آیت الله خامنه ای.[11]

------------------------

[1]. تهیه و تنظیم از آقای سید رضا حسنی، دانش‌پژوه دوره‌ی خارج مدرسه ی فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 2، ص 216، مسأله 2080. ایشان معامله‌ی ربا با کافر را حرام می‌دانند مگر در موارد مذکور.

[3]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 2، ص 216، مسأله 2080.

[4]. رساله توضيح المسائل (بهجت)، ص 319.

[5]. رساله توضيح المسائل (مكارم)، ص 331.

[6]. توضيح المسائل (وحيد)، ص 411.البته ایشان در جواز بین زن و شوهر قید دائمی بودن ازدواج را آورده‌اند.

[7]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 2، ص 216، مسأله 2080.ایشان اضافه کرده‌اند که: معامله ربا با كافرى كه در پناه اسلام است، حرام است، البتّه پس از انجام معامله اگر ربا دادن در شريعت او جايز باشد، مى‌تواند از او زيادتى را بگيرد.

[8]. رساله توضيح المسائل (سبحانى)، ص 384.

[9]. جامع الأحكام (صافى)، ج 2، ص 302.

[10]. رساله توضيح المسائل (شبيرى)، ص 432. این احتیاط از مواردی است که رجوع به فقیه دیگری جایز نمی‌باشد. توضیح اینکه ایشان در مورد دو تعبیر احتیاط و احتیاط واجب این‌گونه تبیین فرموده‌اند:

«احتياط واجب: در جايى است كه قيد «وجوبى» يا «واجب» همراه احتياط ذكر شده باشد، مثل آن‌كه گفته شود: «بنابر احتياط واجب بايد براى قضاى نماز آيات غسل كرد». عمل به اين‌گونه احتياط واجب است و نمى‌توان در آن به فتواى مجتهد ديگر رجوع كرد.

احتياط مطلق: در جايى است كه احتياط، بدون هيچ قيدى بكار رفته است، مثل آن‌كه گفته شود: «بنابر احتياط بايد از آب قليلى كه بعد از برطرف شدن عين نجاست براى آب كشيدن چيز نجس روى آن مى‌ريزند و از آن جدا مى‌شود اجتناب كرد». در احتياط مطلق، مقلّد مى‌تواند به احتياط عمل نكند، بلكه مطابق فتواى مجتهد ديگر- با رعايت شرط اعلميت نسبى- رفتار نمايد.»: رساله توضيح المسائل (شبيرى)، ص 9.

[11]. ایشان تفصیلی بین اینکه کافر در پناه مسلمانان نباشد و یا اینکه ربا در شریعت آنان حلال باشد نداده‌اند. أجوبة الاستفتائات (فارسى)، ص 373.

 
استخاره (ذکری 66) PDF Print E-mail

مسائل مورد ابتلا: استخاره[1]

استخاره در لغت به معنای طلب خیر و نیکی جستن است؛ اما در اصطلاح رایج برای رجوع به قرآن یا تسبیح برای مشورت و راهنمایی گرفتن از خداوند جهت ترک یا انجام امور به کار می‌رود. در این نوشتار به چند سؤال درباره استخاره پاسخ خواهیم داد:

مورد استخاره

استخاره برای رفع حيرت و ترديد در انجام کارهای مباح[2] به قصد رجاء انجام می‌شود، اعم از اينکه ترديد در اصل عمل باشد يا در چگونگی انجام آن. بنابراین استخاره برای آگاهی از آينده شخص يا عمل نمی‌باشد.[3]

لزوم یا عدم لزوم عمل بر طبق استخاره

1. الزام شرعی در عمل به استخاره وجود ندارد؛ ولی بهتر است بر خلاف آن عمل نشود: حضرات آیات امام خمینی[4]، گلپایگانی[5]، بهجت[6]، مقام معظم رهبری[7]، سیستانی[8] و مکارم شیرازی[9].

2. احتیاط آن است که با استخاره با تسبیح، در صورتی که بد باشد، مخالفت نشود.البته به شرطی که استخاره بجا باشد وگرنه مخالفت با استخاره بیجا محذوری ندارد:آیت الله شبیری زنجانی[10].

تجدید استخاره

سؤال این است که آیا چند بار استخاره کردن در مورد یک فعل، جایز است؟

1.آیت الله خامنه‌ای: از آن جایی که استخاره برای رفع حيرت است، بنا بر اين بعد از برطرف شدن حيرت با استخاره اول، تکرار آن معنی ندارد مگر آنکه موضوع تغيير کند.[11]

2.آیت الله سیستانی: تکرار آن به سبب حیرت، صحیح نیست مگر در صورت تغییر موضوع و دادن صدقه به مقداری از مال.[12]

3.آیت الله بهجت: با تغيير شرايط و يا تغيير نيتِ استخاره از حيث شروط و قيود، جايز است.[13]

4.آیت الله مکارم شیرازی: در هيچ مورد تجديد استخاره درست نيست مگر اينكه مدّت قابل ملاحظه‌اى بگذرد يا شرايط مورد استخاره تغيير كند.[14]

------------------------

[1]. تهیه و تنظیم از آقای سیدرضا حسنی، دانش‌پژوه دورۀ خارج فقه و اصول مدرسۀ فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. بنابراین اگر کسی می‌تواند با فکر و مشورت، تحیر خود در انجام کاری را برطرف کند استخاره گرفتن جایی ندارد. سایت آیت الله سیستانی، قسمت پرسش و پاسخ؛ استفتائات جديد (مكارم)، ج 1، ص 244؛ أجوبة الاستفتائات رهبری (فارسى)، ص 321.

[3]. سایت حضرت آیت الله سیستانی؛ أجوبة الاستفتائات رهبری (فارسى)، ص 320؛ استفتائات (بهجت)،ج 4، ص 9.

[4]. استفتائات (امام خمينى)، ج 2، ص 29.

[5]. مجمع المسائل، ج 4، ص 376.ایشان می‌فرمایند: مخالفت با استخاره خلاف شرع نيست؛ ولى به تجربه ثابت شده در مواردى كه با استخاره مخالفت شده، پشيمانى به بار آمده؛ بنابراين مدتى صبر كنيد بعد مجدداً استخاره كنيد شايد در آن زمان مصلحت نبوده و بعد موانع برطرف شده و استخاره مساعد باشد.

[6]. استفتائات (بهجت)، ج 4، ص 9.

[7]. أجوبة الاستفتائات رهبری(فارسى)، ص 320.

[8]. سایت معظم له.

[9]. استفتائات جديد (مكارم)، ج 1، ص 244.

[10]. خارج اصول ،29 فروردین 1396.

[11]. أجوبة الاستفتائات رهبری(فارسى)، ص 320.

[12]. سایت آیت الله سیستانی ، قسمت پرسش و پاسخ.

[13]. استفتائات (بهجت)، ج 4، ص 9.

[14]. استفتائات جديد (مكارم)، ج 1، ص 244.

 
کشیدن سیگار و قلیان (ذکری 65) PDF Print E-mail

مسائل مورد ابتلا: کشیدن سیگار و قلیان[1]

امروزه یکی از مهم‌ترین مسائل مورد ابتلای مردم، مسأله دخانیات است. دخانیات انواع مختلفی دارد که متأسفانه در میان اقشار مختلف جامعه مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مختصر به بیان احکام آن از دیدگاه مراجع معظم تقلید می‌پردازیم:

1.حرمت مطلق: کشیدن سیگار و استعمال قلیان مطلقاً حرام است؛ خواه به صورت تزريق يا دود يا خوردن و يا به هر طريق ديگرى باشد و همچنين توليد، خريد و فروش و هر گونه كمک به انتشار آن حرام است: حضرات آیات مکارم شیرازی[2] و سبحانی.[3]

2.در صورت عدم احراز ضرر، حرام نیست؛ لکن بهتر است ترک شود: حضرات آیات امام خمینی[4]، تبریزی[5]، فاضل لنکرانی[6]، صافی گلپایگانی[7]، سیستانی[8] و شبیری زنجانی.[9]

نکته: قائلین به قول دوم همه اتفاق نظر دارند که اگر برای شخص (از هر طریقی) اثبات شود که کشیدن سیگار یا قلیان برایش ضرر مهم و معتنی‌به و اساسی دارد (به عنوان مثال ضرری که منجر به قطع عضو شود)، استعمال آن برای او حرام می‌باشد.

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید رضا حسنی، دانش‌پژوه دورۀ خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. استفتائات جديد (مكارم)، ج 1، ص 537.آیت الله مکارم در لزوم ترک اعتیاد آن می‌گویند: با توجّه به اين كه ترک آن براى همه معتادان ممكن است، حالت اضطرار معمولاً در آن تصوّر نمى‌شود؛ مگر به دستور خاص طبيب آگاه، و فرقى بين افراد مبتدى و معتاد نيست.

[3]. رساله توضيح المسائل (سبحانى)، خوردنى‌ها و آشاميدنى‌هاى حرام، ص 494.

[4]. استفتائات (امام خمينى)، ج 2، ص 37.

[5]. استفتائات جديد (تبريزى)، ج 1، ص 499.ایشان در جواب این سؤال که اکنون از لحاظ علمی برای سیگار ضررهایی ثابت شده است؛ آیا با این حال کشیدن آن جایز است یا خیر؟ می‌فرمایند ضرر علمی، موضوع حكم شرعى نمى‌باشد. (ر.ک. همان، ص 464.)

[6]. جامع المسائل (فارسى - فاضل)، ج 1، ص 360؛ مسائل متفرقۀ خوردن و آشاميدن، ج 1، ص 360.

[7]. جامع الأحكام (صافى)، ج 2، ص 188.

[8]. سایت معظم له.

[9]. استفتا از معظم له. ایشان در مورد دخانیات می‌فرمایند: به طور کلی اگر استفاده از این مواد موجب فساد جامعه شود و یا ضرر اساسی برای بدن داشته باشد، جایز نیست؛ در غیر این صورت نیز تخلف از قانون بنا بر احتیاط جایز نیست.

 
نجاست اهل کتاب (ذکری 64) PDF Print E-mail

مسائل مورد ابتلا: نجاست اهل کتاب[1]

یکی از مسائلی که از زمان رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلم تاکنون مورد ابتلای مسلمانان بوده است ،مسأله‌ی نجاست یا طهارت کفار اهل کتاب بوده است. با توجه به اینکه در بسیاری از موارد مسلمانان ناگزیر از ایجاد تعاملات و روابط اجتماعی با آنان هستند؛ لازم است حکم شرعی نجاست یا طهارت آنها برای مسلمین روشن شود تا در برخوردهای خود با آنان رعایت مسایل شرعی را بنمایند.

مراد از اهل کتاب

مقصود از اهل كتاب هر كسى است كه اعتقاد به يكى از اديان الهى داشته و خود را از پيروان پيامبرى از پيامبران الهى على نبينا و آله و عليهم السلام بداند و يكى از كتاب‌هاى الهى را كه بر انبيا عليهم السلام نازل شده، داشته باشند. لکن در مصداق اهل کتاب سه قول در میان مراجع وجود دارد:

1. اهل کتاب، یهود، نصاری و مجوس هستند: حضرات آیات امام خمینی[2]، بهجت[3]، زنجانی[4] و فاضل.[5]

2. اهل کتاب، يهود، نصارى، زرتشتى‌ها و هم چنين صابئين هستند: حضرت آیت الله خامنه‌ای.[6]

3.اهل کتاب، یهود و نصاری هستند. حضرت آیت الله وحید خراسانی.[7]

نجاست و طهارت اهل کتاب

در نجاست و یا طهارت اهل کتاب، سه قول در میان مراجع و آیات عظام وجود دارد:

1. اهل کتاب نجس هستند: حضرت امام خمینی.[8]

2. بنابر احتیاط واجب نجس هستند: حضرات آیات خویی[9]، صافی[10]، شبیری زنجانی[11] و مکارم شیرازی.[12]

3. اهل کتاب پاک هستند: حضرات آیات فاضل لنکرانی[13]،تبریزی، وحید خراسانی[14]، نوری همدانی[15]، سیستانی[16] و خامنه‌ای.[17]

------------------------

[1]1. انتخاب و تنظیم از آقای سید رضا حسنی، دانش‌پژوه دورۀ خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. ترجمه تحرير الوسيلة، ج 4، ص 251.

[3]. استفتائات (بهجت)، ج 1، ص 110.

[4]. توضيح المسائل (زنجانی)،ص 28.

[5]. جامع المسائل (فارسى - فاضل)، طهارات و نجاسات، ج 2، ص 72.

[6]. أجوبة الاستفتائات (فارسى)، ص 64.

[7]. توضيح المسائل (وحيد)، ص 25.

[8]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 1، ص 148.

[9]. توضیح المسائل، ص 19، م 107.

[10]. جامع الاحکام، ج 2، ص94، س 1492.

[11]. توضیح المسائل، ج1، ص 29، م 107.

[12]. آیت الله مکارم شیرازی گرچه احتیاط واجب به نجاست اهل کتاب دارند؛ لکن اجتناب از اهل كتاب در موارد ضرورت را واجب نمی‌دانند و در موارد ضرورت و همچنین براى كسانى كه در سفرهاى خارج يا در محيط خود به آنها نياز پيدا مى‌كنند، تطهیر بعد از ارتباط با آنان را واجب نمی‌دانند: استفتائات جديد (مكارم)، ج 1، ص 31.

[13]. جامع المسائل، ج1، ص 42، س 82 و 83.

[14]. آیت الله تبریزی و آیت الله وحید خراسانی نجس بودن آنها را موافق احتیاط می‌دانند؛ لکن در نظر ایشان اظهر و أقوی این است که اهل کتاب پاک هستند: توضیح المسایل آیت الله وحید خراسانی، ص 24؛ توضیح المسایل آیت الله شیخ جواد تبریزی، ص 25.

[15]. استفتائات، ج1، ص 14، س38.

[16]. توضیح المسائل، ص 25، م 103.

[17]. أجوبة الاستفتائات (فارسى)، ص 56.

 
ناخن مصنوعی (ذکری 63) PDF Print E-mail

مسائل مستحدثه: ناخن مصنوعی[1]

بحث‌های مربوط به ناخن مصنوعی در دو مقام ارائه می‌شود:

حکم کاشتن ناخن مصنوعی

در مورد اصل جواز یا عدم جواز کاشت ناخن چند نظریه در بین مراجع معظم مطرح شده است:

1.عدم جواز: به دلیل اینکه مانع از رسیدن آب به اعضا در وضو و غسل و تیمم خواهد بود. قائلین به این نظریه عبارتند از حضرات آیات سیستانی،[2] بهجت،[3] صافی گلپایگانی،[4] شبیری زنجانی،[5] نوری همدانی[6] و مکارم شیرازی.[7]

2.جواز مطلقاً: حضرت آیت الله خامنه‌ای.[8]

حکم وضو یا غسل با ناخن مصنوعی

1. در صورت کاشت ناخن برای وضو و غسل باید مانع و لو به صرف هزینه ممکن برطرف شود و در صورتی که برطرف کردن آن ممکن نیست یا مشقت غیر قابل تحمل دارد، باید وضو جبیره‌ای بگیرد: حضرات آیات خامنه‌ای،[9] مکارم شیرازی،[10] بهجت[11] و فاضل لنکرانی.[12]

2. کسی که ناخن مصنوعی کاشته باید آنها را برای غسل و وضو از بدن جدا کند و در صورت داشتن عسر و حرج باید نیت غسل و وضوی جبیره‌ای کند و علاوه بر آن تیمم نیز بنماید و اگر با علم به این مسأله از ناخن مصنوعی استفاده کرده باشد، احتیاط واجب آن است که بعد از برداشتن ناخن نمازهای خوانده شده را قضا کند: حضرات آیات الله سیستانی،[13] صافی گلپایگانی[14] و وحید خراسانی.[15]

3. چنانچه کسی ناخن مصنوعی بکارد و این ناخن قابل کندن نباشد یا کندن آن موجب سختی و مشکل شدید شود، باید برای نماز تیمم نماید و بنابر احتیاط مستحب وضوی جبیره‌ای نیز بگیرد: حضرت آیت الله شبیری زنجانی.[16]

نکته: تمامی مراجع معظم، زینت بودن و یا نبودن ناخن مصنوعی، که در نتیجه، وجوب یا عدم وجوب پوشاندن آن از نامحرم را در پی دارد، موکول به عرف کرده‌اند. پس اگر عرفاً ناخن مصنوعی، زینت برای زن به حساب آید، باید آن را از نامحرم بپوشاند. در ضمن، اکثر مراجع زینت بودن آن را بعید ندانسته‌اند.

------------------------

[1]. تحقیق و تنظیم از آقای سید رضا حسنی، دانش پژوه دوره خارج مدرسۀ فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. سایت آیت الله سیستانی، سؤال و جواب‌ها، احکام وضو، مربوط به سؤالات بخش احکام وضو.

[3]. آیت‌الله بهجت، استفتائات، ج ۱، سؤال ۶۱۰.ایشان می‌فرمایند از اول این کار جایز نیست و ضرورتی هم ندارد.

[4]. سایت معظم له. استفتائات.

[5]. شبیری زنجانی. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة الزهراء(قم).ایشان می‌فرمایند در صورتی که ضرورتی نداشته باشد، جایز نیست.

[6]. تعلیقات علی العروة الوثقی، ص۵۱، فی احکام الجبائر.

[7]. آیت‌الله مکارم، استفتائات واحد پاسخ به سؤالات جامعةالزهرا، جزوه غسل، صفحه ۱۶ و ۱۸.

[8]. ایشان این عمل را فی نفسه بدون اشکال می‌دانند: سایت معظم له.

[9]. سایت معظم له.

[10]. آیت‌الله مکارم، استفتائات جدید.

[11]. آیت‌الله بهجت، استفتائات، ج ۱، سؤال ۶۱۰.

[12]. استفتاء از دفتر معظم له.

[13]. سایت آیت‌الله سیستانی، سؤال و جواب ها، احکام وضو، مربوط به سؤالات بخش احکام وضو.

[14]. سایت معظم له.

[15]. آیت‌الله وحید، توضیح المسائل، ص ۲۵۱، م ۳۴۴. استفتاء از دفتر معظم له.

[16]. استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعة الزهراء (قم)

 
حریم منازل (ذکری 62) PDF Print E-mail

مسائل مستحدثه: حریم منازل[1]

هر مکانی اعم از منزل، باغ، نهر و... که ملک اشخاص است، دارای حریم نیز می‌باشد؛ یعنی علاوه بر خود ملک، مقداری از مکان مجاور آن نیز در اختیار شخص است و تصرف دیگران در آن مقدار، نیاز به اذن دارد. سؤال مورد نظر این است که در این زمان، حریم منازل چه مقدار است؟ آیا اطرافِ دیوار منازل نیز حریمِ آن محسوب می شود تا پارک ماشین در کنار آن نیاز به اذن داشته باشد یا خیر؟

تعریفی که برای حریم در کلمات بزرگان آمده این که «حریم کل شیءٍ مقدار ما یتوقف علیه الانتفاع»، یعنی مقدار مکانی که انتفاعِ کامل بردن از ملک، متوقف بر آن مکان است، بنابراین قطعاً ورودی منازل یا مغازه‌ها حریم آن محسوب می‌شود؛ چرا که محل ترددِ صاحب ملک یا وسیله نقلیه اوست؛ اما نسبت به دیوار منازل و مغازه‌ها چهار نظر وجود دارد:

1. کنار دیوار غالباً حریم نیست و پارک کردن ماشین در صورتی که مزاحمت برای صاحب خانه ندارد؛ جایز است: حضرت آیت الله سیستانی.[2]

2. حریم خانه محل دخول و خروج از خانه و نیز محلی است که برای ریختن خاک یا آب‌های زاید یا برف و اموری از این قبیل استفاده می‌شود. (بنابر این توقف در کنار منازل در صورتی که مانع از این انتفاعات شود، جایز نیست): حضرات آیات امام[3] و وحید خراسانی.[4]

3. پارک کردن در کوچه در صورتی که صدمه‌ای به دیوار وارد نکند و مزاحم عبور و مرور نباشد، نیاز به اذن صاحب منزل ندارد: حضرات آیات خامنه‌ای[5] و مکارم شیرازی.[6]

4. کنار دیوار جزو حریم نیست مگر مقداری از دیوار که رفت و آمد از خانه متوقف بر آن باشد: حضرت آیت الله شبیری زنجانی.[7]

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای حمزه علیزاده، دانش‌آموخته دوره خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. استفتاء از دفتر.

[3]. تحرير الوسيلة، ج 2، ص 199.

[4]. منهاج الصالحين، ج 3، ص 176.

[5]. استفتا از دفتر.

[6]. استفتا از دفتر.

[7]. استفتا از دفتر.

 
<< Start < Prev 1 2 3 4 Next > End >>

Page 1 of 4

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS