ذکری-کتاب شناسی
تمهید القواعد (ذکری 2) PDF Print E-mail

(تمهید القواعد الاصولیة و العربیة لتفریع الاحکام الشرعیة معروف به تمهید القواعد نوشتة زین الدین بن علی عاملی معروف به شهید ثانی)

به گفتة مؤلف در مقدمة کتاب، علم اصولِ فقه و عربی از مهم‏ترین مقدمات علم فقه‏اند و فقیه برای استنباط احکام به آنها نیاز دارد. از این جهت کتاب را در دو بخش تنظیم کرده است. بخش نخست یکصد قاعدة اصولی و بخش دوم یکصد قاعدة عربی را در بردارد. وی علاوه بر بیان اصول و قواعد، فروع فقهی راجع به هر قاعده را نیز با رعایت اختصار و ایجاز ذکر کرده است.

تمهید القواعد بر پایه فقه امامی تألیف شده است و ظاهراً نخستین اثری است که بدین سبک در زمینه فقه شیعه تدوین گردیده است از این رو می‏توان این کتاب را اثری تطبیقی دربارة اصول فقه نیز دانست.

بخش‏های کتاب

• مباحث مطرح شده در بخش نخست کتاب عبارتند از:

حکم (حکم شرعی، ارکان حکم)؛ کتاب و سنت (لغات، حقیقت و مجاز، اوامر و نواهی، عموم و خصوص و مخصص، اطلاق و تقیید، مجمل و مبین، افعال، اخبار)؛ اجماع؛ قیاس؛ ادله مورد اختلاف؛ تعادل و تراجیح و اجتهاد و افتاء.

• مباحث مطرح شده در بخش دوم کتاب عبارتند از:

اسماء(کلام، مضمرات، موصولات، معرف به حروف تعریف، مشتقات، مصدر، ظروف، و غیره)؛ افعال؛ حروف (حروف جر، حروف عطف و غیره)؛ توابع (استثناء، حال، عدد، عطف، نعت، تاکید، بدل، شرط و جزا و غیره) .

شهید ثانی پس از تألیف تمهید القواعد (محرم 958 هـ ق)فهرست مفصلی با شیوة ابتکاری خود برای سهولت مراجعه به کتاب تدوین کرده است.

بزرگانی چون میرزا عبدالله افندی و میرزا محمد تنکابنی بر تمهید القواعد شروح و حواشی نگاشته‏ اند.

 
الاستبصار فی ما اختلف من الاخبار (ذکری 1) PDF Print E-mail

تألیف شيخ الطائفه، شيخ طوسى، ابو جعفر محمد بن حسن طوسى از بزرگترين فقهاى شيعه و از علماى قرن پنجم هجرى(385- 460 هجرى).

وي‍‍ژگي هاي كتاب و انگيزه تاليف

اين كتاب پس از تاليف تهذيب الاحكام و به هدف مقايسه بين احاديث اختلافي نگاشته شده شيخ طوسى در هر باب از اين اثر ابتدا احاديث مورد پذيرش خود را آورده، سپس به روايات مخالف اشاره كرده و به نقد و بررسي سندي و محتوايي آنها و جمع ميان روايات پرداخته است. و با توجه به اين هدف شامل همه ابواب فقه نيست و تنها به ابوابى اشاره دارد كه در آن روايات مخالفى وارد شده باشد. طبقه بندي استبصار بر اساس تقسيم مولف 3 جزء بوده كه 2جزء نخست آن به مباحث عبادات (به جز جهاد) و جزء اخير به ديگر ابواب فقهي اختصاص دارد . از نظر اسناد احاديث ،شيخ طوسي در آغاز برآن بوده كه احاديث را با اسانيد آنها ضبط نمايد و تا اندازه اي در دو جزء نخستين اين شيوه را رعايت كرده اما در جزء اخير فقط به نام راوى كه روايت را از كتاب او نقل كرده اكتفا مى‏كند و به سبك كتاب تهذيب خود، اسانيدش به اصول روايي را در پايان آورده است تا روايات از ارسال خارج شده و به روايات مسند ملحق گردند. احاديث استبصار بر پايه آماري كه خود مولف ارائه داده به 5511 حديث مي رسد.

شرح‏هاى كتاب‏

اين كتاب بسيار مورد توجه و عنايت علماى شيعه قرارگرفته است و شرح‏هاى فراوانى نيز بر آن نگاشته‏اند كه اينك به برخى از آنها اشاره مى‏كنيم:

1- كتاب جامع الأخبار في إيضاح الاستبصار نوشته شيخ عبد اللطيف بن على بن احمد بن ابى جامع حارثى شامى عاملى شاگرد شيخ بهائى.

2- نكت الإرشاد در شرح استبصار نوشته شهيد اول، محمد بن مكى.

3- شرح استبصار نوشته سيد ميرزا حسن بن عبد الرسول حسينى زنوزى خوئى( 1172- 1223 هجرى).

4- شرح استبصار نوشته امير محمد بن امير عبد الواسع خاتون آبادى داماد علامه مجلسى( درگذشت 1116 هجرى).

5- شرح استبصار نوشته شيخ عبد الرضا طفيلى نجفى.

6- شرح استبصار نوشته فقيه قاسم بن محمد جواد معروف به ابن الوندى و فقيه كاظمى، درگذشت بعد از سال 1100 هجرى و معاصر با شيخ حر عاملى.

7- شرح استبصار نوشته علامه سيد محسن بن حسن اعرجى كاظمى( درگذشت 1127 هجرى).

بخش مشيخه كتاب نيز بسيار مورد توجه علماى علم رجال قرار گرفته است و بر آن شرح‏هاى فراوانى نگاشته‏اند مانند:

1- مشيخة الاستبصار نوشته مولى شريف على بن حسن.

2- أسانيد الاستبصار نوشته حسن بن على بن ابراهيم علوى.

3- عواطف الاستبصار نوشته شيخ فخر الدين بن محمد على بن احمد بن طريح نجفى (درگذشت 1085 هجرى)

 
<< Start < Prev 1 2 3 4 5 6 Next > End >>

Page 6 of 6

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS