فعالیت های پژوهشی تقریرات سال های گذشته سال 93-94 درس خارج فقه آیت الله شبیری زنجانی جلسه 136/ یکشنبه 94/3/17، احکام استحاضه/ کفایت غسل مستحاضه از وضو یا عدم کفایت
جلسه 136/ یکشنبه 94/3/17، احکام استحاضه/ کفایت غسل مستحاضه از وضو یا عدم کفایت PDF Print E-mail

بسم الله الرحمن الرحیم

یکشبه 94/3/17

مسأله دوم:

اگر زنی مستحاضه قلیله بود و بعد از آنکه نماز صبح را خواند متوسطه شد، در این صورت برای نماز صبح غسل لازم نیست، چه بنابر مسلک مشهور که می گفتند غسل متوسطه باید عند الفجر انجام شود، و چه بنابر مسلک غیر مشهور که می گفتند غسل به خاطر شرطیت برای نماز است، پس اگر بعد از فجر مستحاضه متوسطه شود همان موقع غسل کند کافی است و برای نماز صبح غسل لازم نیست، چون غسل شرط نماز است و در آن زمان استحاضه اش متوسطه نبود و واجب الغسل نبود؛ اینکه کسی بگوید غسل برای نماز صبح از باب شرط متأخر واجب است، سخنی خلاف ظاهر است.

 

اما آیا نسبت به نماز ظهرین لازم است که غسل کند یا خیر؟

سید یزدی ره: اقوی وجوب غسل برای ظهرین است.

 

استاد:

اولین کسی که در اینجا غسل را واجب دانسته است صاحب ریاض است.

صاحب جواهر می فرماید: نظر مشهور این است که وقت غسل قبل از نماز فجر است و اشکال به صاحب ریاض می کند که حرف ایشان اساسی ندارد.

آقای خویی ره در تنقیح: آنچه صاحب ریاض فرموده است مقتضای تحقیق است، اینکه واجب است قبل از ظهرین غسل کند به این دلیل است که موضوع غسل واحد در حق او فعلی شده است و در روایت، غسل را برای کسی که چنان خونی داشته باشد واجب کرده است و موضوع آن قبل از ظهر حاصل شده است، اینکه آن را برای فردا بگذارد هم شرط متأخر است و خلاف ظاهر است.

البته فرض این است که آن نظر که می گفت در 24 ساعت باید یک غسل کند را باطل بدانیم.

آقای خویی و برخی دیگر فرموده اند: باید قبل از ظهرین غسل کند، و ظاهر موثقه سماعه این بود که اگر خون تجاوز کند باید غسل کند و الان هم این گونه شده است و همچنین دیگر روایات بر این برداشت ظهور دارند.

 

استاد:

فرمایش مشهور درست است. اینکه صاحب جواهر می گوید مشهور و اجماع این است که غسل برای ظهرین و عشائین لازم نیست، این نسبت را قبول نداریم زیرا در کلام آنها این مباحث جزئی نیامده است تا اینکه سخن سید یزدی ره و آقای خویی خلاف متسالم علیه باشد، اما سخنی را که به مشهور نسبت داده مبنی بر ا ینکه باید قبل از نماز صبح غسل کند درست است.

ما اساس کار را موثقه سماعه قرار دادیم، که اگر کثیره بود سه غسل دارد و این غسل ها باید قبل از هر (نماز صبح، ظهرین و عشائین) انجام شود، اما در متوسطه هم که هر روز یک غسل است با توجه به اینکه این غسل برای همه نمازها است باید قبل از نماز صبح باشد و جای دیگری برای غسل وجود ندارد.

 

سید قبلا سخن مشهور را پذیرفت که متوسطه قبل از فجر باید غسلش را انجام دهد و آن سخن با اینجا سازگار نیست که هر جا متوسطه شد باید همانجا غسل کند، البته شاید آنجا منظورش این بوده است که قبل از فجر متوسطه شده است.

مگر اینکه بگوییم مرحوم سید دو استظهار می کند، یکی اینکه عند حدوث یک غسل دارد و یک غسل هم عند البقاء دارد که قبل از طلوع فجر است.

 

پس در این مسأله سه نظر وجود دارد:

نظر اول: آنچه نسبت به مشهور داده شده است این است که یک غسل دارد و جایش هم قبل از نماز صبح است.

نظر دوم: در صورتی که قبل از طلوع فجر استحاضه متوسط پدید آید باید همان زمان (قبل از نماز صبح) غسل کند، اما اگر بعد از طلوع فجر استحاضه کثیره پیدا شود، عند الحدوث نیز واجب می شود.

نظر سوم: اگر برای حدوث یک غسل کرد در 24 ساعت کافی است و تا روز بعد هنگام حدوث استحاضه متوسطه کافی است.

 

سید ره در ادامه فرموده است اگر صبح متوسطه بود و فراموش کرد غسل کند یا عمدا و عصیانا غسل نکرد، باید قبل از ظهرین غسل کند، چون وجوب غسل همچنان بر گردنش است.

این سخن طبق مبنای خود سید ره درست است، اما طبق مبنای مشهور که می گویند جای غسل قبل از نماز صبح است و غسل نکرده است، نیازی به غسل قبل از ظهرین نیست و باید تا روز بعد قبل از نماز صبح صبر کند.

 

استاد:

اگر بپذیریم که مشهور بگویند غسل متوسطه جایش قبل از نماز صبح است زیرا روز از طلوع فجر شروع می شود، اما اینکه سخنشان اطلاق داشته باشد که اگر غسل هم نکرده است نسیانا او عصیانا باز هم باید قبل از نماز صبح غسل کند، قابل پذیرشت نیست، زیرا با توجه به اینکه غسل شرط نمازها است برای نمازهایی بعدی باید غسل کند و استظهار ما از روایات همین است که غسل برای نمازهاست که اگر برای بعضی انجام نشد باید برای بقیه انجام شود.

 

سید یزدی ره در ادامه می فرماید:

اگر استحاضه کثیره بعد از نماز صبح پدید آید معنا ندارد که برای نماز صبح هم غسل لازم باشد، زیرا موضوع غسل برای فجر محقق نشد؛ در مستحاضه کثیره وجوب و عدم وجوب دائر مدار تحقق موضوع عند وقت کل صلاه است، اما در متوسطه فقط یک غسل در روز باید انجام شود.

 

وقتی مستحاضه کثیره یا متوسطه می خواهد غسل کند، نسبت به زمان صبح باید بعد از طلوع فجر باشد و نسبت به ظهرین هم باید بعد از زوال شمس و برای عشائین بعد از دخول وقت عشائین باشد، برخی می گویند قُبیل وقت می تواند انجام دهد، برخی هم می گویند قبل از وقت می توان بیاورد.

وجه این سخن اولا مشهور این است و ثانیا مقتضای روایات هم همین است، فالتغتسل بعد طلوع الفجر.

وَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ‏:

الْمُسْتَحَاضَةُ تَغْتَسِلُ عِنْدَ صَلَاةِ الظُّهْرِ وَ تُصَلِّي الظُّهْرَ وَ الْعَصْرَ ثُمَ‏ تَغْتَسِلُ‏ عِنْدَ الْمَغْرِبِ‏ فَتُصَلِّي الْمَغْرِبَ وَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلُ عِنْدَ الصُّبْحِ فَتُصَلِّي الْفَجْرَ ....

 

سید یزدی ره در ادامه فرموده است:

اگر بخواهد نماز شب بخواند می تواند غسل را قبل از نماز شب بیاورد، این فتوا مشهور است و بر آن ادعای اجماع شده است، اما در وجه آن دچار مشکل شده اند:

صاحب ذخیره می فرماید وجهی ندارد، صاحب حدائق می فرماید: وجه آن روایت فقه رضوی (تغتسل لصلاه اللیل و الغداة) است که ضعف سندش هم با عمل مشهور جبران می شود.

یعنی اصل آن این است که بعد از دخول وقت باشد فقط این یک استثناء است.

منتهی این سخن براساس این است که روایت فقه رضوی را معتبر بدانیم که خیلی مشکل است و یا آن را با عمل اصحاب جابر بدانیم. اما اگرمبنای تنقیح را بپذیریم که شهرت را جابر ندانیم این استثناء دلیل نخواهد داشت، بله اگر می خواهد احتیاط کند باید برای هر یک از نافله و فریضه صبح غسل کند، یعنی غسل را برای فریضه انجام دهد ولی چون فاصله می افتد غسل دیگری هم بعد از دخول وقت انجام دهد که یقین کند نماز فریضه را با غسل انجام داده است.

 

Add comment


Security code
Refresh

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS