فعالیت های پژوهشی تقریرات سال های گذشته سال 90-91 درس اصول استاد گنجی جلسه 137، سه شنبه 9/3/91 (حجیت خبر واحد، اشکالات عامه)
جلسه 137، سه شنبه 9/3/91 (حجیت خبر واحد، اشکالات عامه) PDF Print E-mail

بسم الله الرحمن الرحیم

سه شنبه 9/3/91

جلسه 137

 

مرحوم آخوند در تعلیقه اصرار بر این دارند که این أخبار، أخبار متعدد است نه واحد و به همین خاطر هر کدام بایستی یک اثر داشته باشند.

 

اشکال به شکل اول جواب حلی

مرحوم آخوند در عدم صحت جواب به شکل اول فرموده اند:

گاهی، منتهی شدن اماره به اثر، برای حجیتش کافی است و گاهی کافی نیست.

جایی که انتهاء به اثر کفایت می کند، جایی است که بین اماره (مثل خبر) و اثر، لوازم عقلی یا شرعی یا عرفی باشد و با این لوازم اثر بر اماره مترتّب شود مثل این که در مورد شخصی علم اجمالی داریم که فرزند زید است یا نه. حال اگر بیّنه ای بگوید فرزند زید نیست، اثر شرعی ندارد ولی چون بالالتزام ثابت می شود که فرزند عمرو است و بنوّت برای عمرو موضوع می شود برای ارث بردن، کفایت می کند.

ولی گاهی منتهی شدن به اثر کفایت نمی کند چرا که واسطه ها، لوازم عقلی یا شرعی یا عرفی نیستند بلکه هر کدام یک اماره اند که در این صورت هر کدام اثر می خواهند.

در محل کلام ما هم همین طور است چرا که بین اماره و اثر، واسطه هایی مثل خود همان اماره ی اولی است و به همین خاطر اثری که در نهایت بار می شود، موجب حجیّت خبر اول نمی شود.

شاهد این که هر کدام از واسطه ها نیازمند «صدّق العادل» هستند این است که اگر ثقه نبودند، نمی توان اثر واحد مترتّب را کافی دانست.

 

بررسی اشکال به شکل اول در جواب حلّی

به نظر ما، خبر با واسطه یک خبر است و یک جعل بیشتر نیاز ندارد و ارتکاز هم بر همین است ولی باید شاهدی که مرحوم آخوند آوردند را جواب دهیم.

پاسخ شاهد مرحوم آخوند این چنین است که:

ما نیز بدون وثاقت واسطه ها خبر را نمی پذیریم ولی شرط وثاقت نه از این باب است که بتوانند مشمول «صدق العادل» باشند بلکه به این خاطر است که وثاقت طریقیت عقلائیه به حق دارد. بنابر این این چنین می گوییم که: شرط اماریّت قول کلینی آن است که واسطه ها هم ثقه باشند.

پس اگر واسطه ها ثقه بودند، ملاک «صدق العادل» در قول کلینی هست و گرنه حتی اگر کلینی ثقه باشد ولی این خبر ثقه ملاک کاشفیت نوعیه ندارد.

پس این جا نیز یک «صدق العادل» کافی است ولی مشروط به شرط است. یعنی می گوید ثقه را تصدیق کن اعم از این که مستقیم نقل کند و یا از شخصی مثل خودش نقل کند.

 

جواب حلّی / شکل دوم

مرحوم آخوند سه بیان می آوردند که اول مشکل اثر را حل می کنند سپس مشکل خبر را.

 

حل مشکل اثر (بیان اول): لزوم تصدیق طبیعی خبر

اثر شرعی ای که نیاز است در خبر باشد، طبیعی اثر است نه خصوص آثار شرعی ای که قبل از «صدّق العادل» موجود است. پس خبر واحد می گوید «هر خبری را که اثر دارد تصدیق کن ولو آن اثر، وجوب تصدیقی باشد که من خودم آورده ام» چون این که می گویند صدق العادل خبر اثر دار است به خاطر حکم عقل به عدم لزوم لغویت است و عقل هم هر اثری را برای خروج از لغویت کافی می داند.

مشابه این راه حل در عرف هم هست؛ مثلا اگر بگوید «کلّ خبری صادق»، یکی از اخبار همین خبر است چرا که معنای «کل خبری»، طبیعی خبر است و با این کلام من، طبیعتی درست شد که شامل همین خبر من هم می شود. یعنی به عرف که نگاه می کنیم، همین کلامش را شاهدی برای صدق همین کلامش می گیرد.

بنابر این، آن خبری که در اول سلسله بود مثل زراره، از همان ابتداء اثر شرعی داشت و صدق العادل شاملش می شد. حال که خبر او اثر دار شد و لازم شد تصدیق کنیم، پس اگر زراره خبر دهد، خبرش وجوب تصدیق دارد بنابر این اگر صفار بگوید قال زراره صدق العادل حکم به وجوب تصدیق می کند

خبر صفار قال زراره است که قبلا وجوب تصدیق پیدا کرده. حال دوباره صفار چون فردی از افراد طبیعی خبر ثقه است، وجوب تصدیق پیدا کرده و وقتی به کلینی گفت، «صدق» می گوید خبر صفار که وجوب تصدیق دارد را تصدیق کن.

یعنی برای اول، وجوب تصدیق آمد و همین کافی است برای وجوب تصدیق دومی و همین طور تا آخر سند می رود و اشکال از ناحیه اثر زائل می گردد.

 

 

Add comment


Security code
Refresh

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS